Nederland in de 20e eeuw : Regeerperiode-Lubbers |
| Foto's van Nederland |
22/07/11
|
Bij de verkiezingen van 1981 verloren CDA en VVD de absolute meerderheid, terwijl D’66 een grote overwinning boekte. Het CDA werd door een groot verlies van de PvdA wel de grootste partij, zodat het in de nieuwe regering van CDA, PvdA en D’66 de premier leverde: Van Agt. Den Uyl werd nu vice-premier en juist deze combinatie functioneerde niet. Al snel ontstonden er grote problemen op financieel gebied. Binnen het jaar haakte de PvdA af. Daarop schreef een minderheidskabinet van CDA en D’66 vervroegde verkiezingen uit. Deze brachten, dankzij een overweldigende overwinning van de VVD onder aanvoering van Ed Nijpels, weer een meerderheid voor CDA en VVD. Doordat Van Agt zich terugtrok, kwam dit kabinet onder leiding van Ruud Lubbers te staan. Het voerde een strak bezuinigingsbeleid en vond een politieke oplossing voor de vraagstukken van kernbewapening en kernenergie. De parlementaire enquête (zie enquêterecht) naar het overheidsbeleid in zake het Rijn-Schelde-Verolme-concern bracht het kabinet aan het wankelen, doordat de positie van de liberale vice-premier Gijs van Aardenne in het geding kwam. Bij de verkiezingen van 1986 leed de VVD mede hierdoor een flink verlies, maar door de grote winst van het CDA bleef de coalitie als geheel op hetzelfde niveau. Klein links werd door de zetelwinst van PvdA en D’66 meer dan gehalveerd; de CPN verdween zelfs uit de Tweede Kamer, voor het eerst sinds 1918. |
Opnieuw voerde Lubbers een coalitie van CDA en VVD aan, zij het dat in de machtsverhoudingen uiteraard een verschuiving ten gunste van het CDA plaatsvond. Dat belastte de relatie tussen de twee partijen. Het beleid bleef hetzelfde en leverde op den duur vruchten af wat betreft de terugdringing van het financieringstekort en de werkloosheid. Maar het kabinet werd geconfronteerd met tal van affaires (ABP, visfraude, paspoort), waarin ministers en staatssecretarissen onder felle kritiek van de Tweede Kamer kwamen te staan en waardoor enkelen hun posities ook verloren. Daarbij had de VVD het zwaarder te verduren dan het CDA. En toen de liberalen in 1989 ook nog eens in een interne gezagscrisis kwamen te verkeren, riskeerde hun leider Joris Voorhoeve, om in eigen huis orde op zaken te kunnen stellen, een conflict met het kabinet over een door zijn voorganger Nijpels, nu Milieuminister, ingediend milieuplan. Voorhoeve verloor en liet daarop het kabinet vallen. |
Bij de vervroegde verkiezingen in 1989 moesten de liberalen zwaar boeten. Het CDA handhaafde zich. De PvdA onder aanvoering van Wim Kok, die in 1986 Den Uyl was opgevolgd als fractieleider in de Tweede Kamer, verloor, D66 won en klein links, ditmaal verenigd in Groen Links, herstelde zich enigszins. Hoewel CDA en VVD de kleinst mogelijke meerderheid hadden behouden, koos het CDA ditmaal voor een kabinet met de PvdA, dat ondanks de wisseling van partner voor de derde maal onder leiding van Lubbers stond; Kok werd de vice-premier. Belangrijkste beleidspunten van het nieuwe kabinet waren – naast een breed maar weinig concreet programma van ‘Sociale Vernieuwing’ (tot december 1991) – decentralisering, bestrijding van de werkloosheid, bezuiniging, lastenverlichting en Europese eenwording. |
 |
Doordat Van Agt. |
De herziening van de WAO in 1991 bracht het kabinet bijna ten val. |
In de tweede helft van 1991 was Nederland voorzitter van de Europese Gemeenschap. Minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek slaagde er in deze periode niet in een serieus bestand tussen de strijdende partijen in Joegoslavië te bewerkstelligen, waar in de zomer van 1991 een burgeroorlog was uitgebroken. Tevens leed het Nederlandse voorzitterschap een gevoelige nederlaag toen het Nederlandse voorstel om tot een Europese Politieke Unie te komen door tien van de twaalf lidstaten van tafel werd geveegd. Anderzijds werd op de topconferentie te Maastricht in december 1991 over de toekomst van Europa het Verdrag van Maastricht aangenomen, waardoor (uiteindelijk) per 1 november 1993 de Europese Unie (EU) is ontstaan . "Nederland," © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta |
Tilpasset søgning
|