Foto's van Rusland

Poetin werd in 2000 in één ronde tot president gekozen. Als premier onder Jeltsin en als interim-president had het voormalige hoofd van de staatsveiligheidsdienst FSB zich populair gemaakt door de oorlog in Tsjetsjenië nieuw vuur in te blazen. Veiligheidsdiensten achtten Tsjetsjeense extremisten verantwoordelijk voor de reeks bloedige aanslagen op flatgebouwen in onder andere Moskou in september 1999.

Tot Poetins eerste maatregelen behoorden vermindering van het aantal ministeries en vergroting van het toezicht op geprivatiseerde monopoliebedrijven, zoals het gasbedrijf Gazprom. Ook werd er één tarief voor de inkomstenbelasting ingevoerd, een flat tax. De macht van regionale gouverneurs werd beperkt door ze onder toezicht te stellen van federale districten.

Ook de ‘oligarchen’ werden aangepakt, zakenlieden die in de jaren 1990 gebruik hadden gemaakt van het bestuurlijkjuridische vacuüm om grote fortuinen te vergaren. In 2003 werd de rijkste man van Rusland gearresteerd op beschuldiging van belastingontduiking. De straf voor deze Michail Chodorkovski, eigenaar van het olieconcern Yukos, werd algemeen gezien als een waarschuwing aan andere zakenlieden.

Een aantal van hen was eigenaar van kritische kranten en tv-stations. Via een nieuwe perswet en een informatieveiligheidsdoctrine werd de vrijheid van de media aan banden gelegd. Diverse stations kwamen in handen van door het Kremlin gecontroleerde bedrijven.

Poetins.

Bij de parlementsverkiezingen in 2003 behaalde de Poetingezinde partij Verenigd Rusland een krappe meerderheid in de Doema. Volgens waarnemers verliepen de verkiezingen vrij maar niet eerlijk, duidend op de mediacontrole van het Kremlin. De communisten verloren veel stemmen, en enkele kleinere oppositiepartijen haalden de kiesdrempel niet.

Poetin zelf, autoritair maar populair, behaalde bij de presidentsverkiezingen in 2004 71% van de stemmen. Hij kondigde aan economische hervormingen door te zullen voeren, onder meer om de armoede terug te dringen. Later dat jaar greep hij de schoolgijzeling in Beslan aan om de macht van regionale gouverneurs verder in te perken, om daarmee de centrale overheid te versterken.

Kremlin.

Alleen een sterke centrale overheid zou de terreur het hoofd kunnen bieden. In reactie op de westerse koers die buurland Oekraïne in 2004 was gaan varen na massale demonstraties, richtte het Kremlin in 2005 een jeugdbeweging op die het kon inzetten om dergelijke massaprotesten te voorkomen. Ook werd de bewegingsvrijheid van niet-gouvernementele organisaties wettelijk beperkt en mochten ze geen geld meer aannemen uit het buitenland.

Aan het begin van de 21ste eeuw bleek dat president Poetin strategisch belangrijke sectoren van de Russische economie in staatshanden wilde brengen. Zo raakte Shell in 2006 de meerderheid kwijt in Sachalin-2 - het grootste gecombineerde olie- en gasproject ter wereld - aan Gazprom. De ontmanteling van olieconcern Yukos was al sinds 2004 aan de gang. Staatsoliebedrijf Rosneft was eigenaar geworden van de belangrijkste onderdelen van dit bedrijf. In 2007 moest de Brits-Russische joint venture TNK-BP zijn aandeel in het grote Siberische gasveld Kovykta ver beneden de marktwaarde verkopen aan Gazprom. Bij de verkiezingen voor de Staatsdoema in december 2007 won de partij van president Poetin een meerderheid van 70%.

Gazprom.

Verenigd Rusland verkreeg 315 zetels. Waarnemers van de Organisatie van Veiligheid en Samenwerking in Europa meenden dat de verkiezingen niet eerlijk waren verlopen. In de aanloop naar de presidentsverkiezingen schoof Poetin zijn premier Dmitri Medvedev naar voren als opvolger. Medvedev werd in mei 2008 formeel gekozen. Poetin werd benoemd tot premier. "Rusland" © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta.