Italië in de 19e eeuw
|
Foto's Italië |
Een periode van grote veranderingen begon in 1796, toen Napoleon met zijn legers het land binnentrok en de denkbeelden van de Franse Revolutie meebracht. De staatkundige indeling werd geheel gewijzigd: Savoye (met Piemonte) werd bij Frankrijk ingelijfd; in de Povlakte werden de Cis- en de Transpadaanse Republieken gesticht, weldra verenigd tot de Cisalpijnse Republiek; Genua werd de Ligurische Republiek; de Kerkelijke Staat werd de Romeinse Republiek; Napels (zonder Sicilië) werd de Parthenopeïsche Republiek; Venetië kwam aan Oostenrijk. In 1799 werd de Kerkelijke Staat hersteld en keerde een Bourbon-koning naar Napels terug. In 1801 werd Toscane tot Koninkrijk Etrurië, de Cisalpijnse Republiek tot Italiaanse Republiek gemaakt. |
In 1805 werd laatstgenoemde republiek, uitgebreid met Venetië, tot Koninkrijk Italië onder Napoleon I Bonaparte (met Eugène de Beauharnais als onderkoning) uitgeroepen; Napels werd in 1806 een Frans vazalkoninkrijk onder Jozef Bonaparte (in 1808 vervangen door Joachim Murat); Genua en Parma werden bij Frankrijk ingelijfd. In 1807 annexeerde Frankrijk ook Etrurië en in 1808 de Kerkelijke Staat. In 1815 begon ook in Italië de Restauratie. De staatkundige indeling werd als volgt: koninkrijk Sardinië (waaraan de voormalige republiek Genua was toegevoegd), Toscane, Modena, Parma en Lucca (in feite Oostenrijkse vazalstaten), het onder directe Oostenrijkse soevereiniteit staande Lombardisch-Venetiaans koninkrijk (in grote trekken het vroegere gebied van Milaan en Venetië), de Kerkelijke Staat, het koninkrijk der Beide Siciliën, het vorstendom Monaco en de republiek San Marino. |
Lucca kwam in 1847 bij Toscane. In al deze staten gingen de teruggekomen of nieuwe soevereinen tot een streng regime van onderdrukking en reactie over. De Franse instellingen werden opgeruimd en het ancien régime werd in volle omvang hersteld. De ontwikkeling die onder invloed van de Franse ideeën en instellingen op gang was gekomen, liet zich echter niet meer stuiten. Het verzet tegen de bestaande orde bleef voortduren en kreeg al spoedig in het liberalisme een ideologische basis. Verdrijving van alle niet-Italiaanse heersers en (in de meeste visies) vorming van één nationale Italiaanse staat op moderne grondslag werden het gemeenschappelijk ideaal (het Risorgimento). In 1820 en 1821 kwam het tot daadwerkelijk verzet (zie Carbonari). In 1830 deed de Julirevolutie haar invloed in Italië gelden. Slechts met behulp van de Oostenrijkse wapens kon de status quo hersteld worden. Toen in 1846 een als liberaal beschouwde paus werd gekozen (Pius IX), vestigden velen hun hoop op hem. In het revolutiejaar 1848 werden in Napels, Toscane, Sardinië en de Kerkelijke Staat constituties uitgevaardigd. In Milaan en Venetië braken revoluties uit, waarop Karel Albert van Sardinië de oorlog aan Oostenrijk verklaarde. Na de Sardinische nederlaag bij Custozza in juli 1848 werd een wapenstilstand gesloten. De revolutie in Napels was intussen onderdrukt. In de Kerkelijke Staat deden kort nadien de radicalen met succes een greep naar de macht. Pius IX moest vluchten en op 9 februari 1849 werd de Romeinse republiek geproclameerd. |
 |
Pius IX |
In maart 1849 hervatte Karel Albert de strijd tegen Oostenrijk. Na de nederlaag bij Novara abdiceerde hij ten gunste van zijn zoon Victor Emanuel II, die 9 augustus vrede met Oostenrijk sloot. In april waren intussen de Fransen ten gunste van de paus de aanval op de Romeinse republiek begonnen. Eind augustus 1849 was overal in Italië de oude orde van zaken hersteld. Overal werden de constituties opgeheven, behalve in Sardinië (met koning Victor Emanuel), waar Cavour op de voorgrond trad, die, zowel gesteund als gedwarsboomd door Garibaldi, bereikte dat op 17 maart 1861 het onafhankelijke koninkrijk Italië kon worden geproclameerd. Dit omvatte geheel Italië, uitgezonderd San Marino en Venetië en het kerngebied van de Kerkelijke Staat. Monaco was door de gebiedsafstand van Sardinië aan Frankrijk in 1860 van het Italiaanse gebied afgescheiden. © Emmanuel Buchot en Encarta. |
Tilpasset søgning
|