Geschiedenis van de stad Wenen |
| Beelden Wenen | |
Wenen ontstond op de plaats van een versterkt kamp (Vindobona, Vindominia) aan de grens van het Romeinse Rijk. Na wisselende overheersing (Hunnen, Ostrogoten, Longobarden, Avaren) maakte de vestiging ten slotte deel uit van de door Karel de Grote opgerichte Ostmark. Wenen wordt in de bronnen voor het eerst als stad vermeld in 1137. Het geslacht van de Babenbergs koos in 1156 de stad als residentie. Zij deden er een burcht verrijzen en maakten Wenen tot een vrije rijksstad. Onder Leopold VI (gest. 1230) beleefde Wenen een periode van grote bloei, zowel in de kunst (Walther von der Vogelweide) als in de economie. Onder de Habsburgers (eind 13de eeuw) werd Wenen residentie en middelpunt van de bezittingen van dit geslacht en groeide het uit tot een van de belangrijkste steden van Europa. |
Tijdens de 14de en het begin der 15de eeuw hadden te Wenen herhaaldelijk burgertwisten plaats tussen de adel en de grote handelaars enerzijds en de kleine kooplieden en handarbeiders anderzijds. In 1406 werden de joden uit de stad verbannen. Sinds het midden van de 15de eeuw was Wenen de gewone residentie van de Duitse keizers. In 1469 werd er een bisdom opgericht. De Hongaarse koning Matthias Corvinus (zie Matthias [Hongarije]), in oorlog met keizer Frederik III, nam Wenen in en bezette de stad van 1485 tot 1490. Tijdens de regering van Maximiliaan (1493–1519) kreeg Wenen een nieuw stadsrecht (1517). Ferdinand I wijzigde ten gevolge van een opstand het stadsrecht, waarbij Wenen veel van zijn vroegere privileges verloor (1526). Spoedig moest de stad het hoofd bieden aan de eerste belegering door de Turken (1529). In 1683 deden de Turken nogmaals een poging de stad in handen te krijgen, maar dankzij de inspanning van burgemeester Liebenberg en |
 |
|
Geschiedenis van Wenen. Beeld kunstreis.com |
||
graaf Starhemberg hield Wenen stand. In 1805 en 1809 bezetten de Fransen de stad. Als diplomatiek en cultureel centrum heeft Wenen in de loop der eeuwen betekenis gehad. Verscheidene keren werden hier vredes gesloten, o.a. in 1506, 1735 en 1864. Verdragen en bondgenootschappen te Wenen werden gesloten in 1632 (tussen Spanje en de keizer), 1686, 1689 (het Groot Verbond van Wenen), 1725 en 1791. Het bekendste is het congres van 1814–1815, dat de statenordening na het verdwijnen van Napoleon regelde.
In het revolutiejaar 1848 woedden de ‘maartse buien’ (13–15 maart); verdere onlusten hadden plaats in mei en oktober, vooral van arbeiders en studenten. De beweging werd echter neergeslagen. |
||
Bij de ontwikkeling van Wenen tot een moderne, grote stad in de tweede helft van de 19de eeuw waren het eerst de katholieken (christelijk-socialen) die de toon aangaven, vooral onder het burgemeesterschap van Karl Lueger (1897–1910), een periode die gekenmerkt werd door opkomend antisemitisme. Later kwam de sociaal-democratie op, die ook na de Eerste Wereldoorlog in de meerderheid was. De verarming van Wenen na 1918 was geweldig, daar aristocratie en burgerij door het uiteenvallen van de monarchie brodeloos werden. Bij de grondwet van 1920 werd Wenen een afzonderlijk Bondsland. De sociaal-democratie voerde inmiddels in Wenen een bewind waarbij allerlei gemeentelijke voorzieningen ingevoerd werden en zeer progressieve belastingen werden geheven. Het ministerie-Dollfuss (zie Engelbert Dollfuss) wilde hier een eind aan maken, hetgeen na verbitterde strijd in Wenen gelukte: burgemeester Seitz verdween in een concentratiekamp, de raad werd ontbonden, evenals de arbeidersmilitie. |
In 1939 vormde Wenen, na de bezetting door Hitler, een afzonderlijke rijksgouw. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de stad veroverd door de Russen onder Malinovski en Tolbuchin (april 1945); in juli werd Wenen verdeeld in vier zones (opgeheven bij het Staatsverdrag van 1955). Sedertdien werd, o.m. onder burgemeester Th. Körner, de oorlogsschade hersteld en m.n. het bewind van kanselier Bruno Kreisky was erop gericht de stad iets terug te geven van haar vroegere importantie. Tijdens de Koude Oorlog en de jaren daarna vervulde Wenen een belangrijke rol in de handel tussen Oost- en West-Europa. "Wenen"© Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta |