Denemarken

Geografie van Denemarken

Foto's van Denemarken
26/07/11

Denemarken is naar samenstelling en vorm van de bodem voornamelijk een product van de IJstijd. Het landoppervlak wordt overal gevormd door stuwwallen, grondmorenen, eindmorenen, smeltwaterruggen, spoelzandvlakten en oerstroomdalen. Stijging en daling van het land hebben in een wisselend samenspel met het zich uitbreidende en dan weer terugtrekkende landijs uit Scandinavië en het Baltisch gebied aan het Deense landschap zijn afwisselende, meestal zacht golvende vormen gegeven.

Jutland wordt in de lengte doorsneden door de Baltische landrug, een oude eindmorenewal (hoogste punten: de Ejer Bavnhøj, 172 m; Himmelbjerget, 163 m), die even ten zuiden van Kaap Skagen (Skagens Horn) eindigt en het schiereiland in een westelijk en oostelijk deel verdeelt.

Het oostelijk deel is een grondmorenelandschap en heeft een betrekkelijk vruchtbare keileembodem. Het is een heuvelachtig gebied met talrijke meren, o.a. Mossø en Julsø. Vele goed bevaarbare fjorden (zonder steile wanden) dringen vanaf de oostkust diep het land in. Het zijn verdronken smeltwatergeulen. De belangrijkste rivier in het oostelijk deel is de 150 km lange Gudenå, die via de Randersfjord uitmondt in het Kattegat. De Skive Aa, 60 km lang, mondt uit in de Limfjord.

Het westelijk deel van Jutland bestaat uit naar het westen hellende vlakten, met in het noorden thans grotendeels ontgonnen hoogveenmoerassen en in het westen een laag kleigebied, met polders en een waddenkust; meer naar het noorden, van Blaavands Huk tot Thyborøn, een haffenkust met duinen.

De noordwestkust is een pleistocene klifkust, die bij Kaap Skagen weer overgaat in duinen en schoorwallen. De eilanden zijn resten van een verdronken glaciaal landschap. Oude morenewallen vormen ook hier weer de hoogste delen, met toppen als de Gyldenloves Høj (126 m) op Seeland en de Frøbjerg (126 m) op Funen. Delen van de ondergrond komen bij Møns Klint (krijt) en Stevns Klint (leisteen) aan de oppervlakte en vormen daar steile, door abrasie afbrokkelende rotsen. Het eiland Bornholm sluit, voor wat betreft de geologische bouw, geheel aan bij het Fennoscandische schild. Lolland is laag en vlak en moet door dijken tegen stormvloeden beschermd worden. "Denemarken" © Schriftelijke door en Encarta.

Landschap van Denemarken
Landschap van Denemarken.
Tilpasset søgning