Geografie van Nieuw-Zeeland |
| Foto's van Nieuw-Zeeland |
23/08/11
|
Noord- en Zuideiland, de in elkaars verlengde liggende hoofdeilanden, zijn bergachtig; ca. 1/4 deel ligt beneden 200 m. De hoogste top bevindt zich op het Zuideiland (Mount Cook: 3764 m, in de Nieuw-Zeelandse Alpen, met de Tasmangletsjer, die tot ca. 300 m afdaalt). Ten oosten ervan ligt het Southland-Otagolaagland, gedeeltelijk geaccidenteerd met breukkliffen en fraaie keteldalen. De bergketens op het Noordeiland reiken niet boven 1830 m; apart daarvan staan imposante kraterkegels: aan de westkust Mount Taranaki (Mount Egmont) (2518 m), uitgedoofd en zwaar bebost; oostelijker de nog werkzame Ruapehu (2797 m), de Ngauruhoe (2291 m), met soms stoom- en gaswerking, en de Tongariro (1986 m). Nog zeer actief is de langgerekte centrale zone rondom het grote Taupomeer. |
Behalve kortdurende lava-uitvloeiingen zijn er in deze door ‘puimsteen’ bedekte vlakte van maximaal 600 m hoogte talrijke kokende springbronnen. In de Plentybaai ligt de zeer actieve vulkaan White Island. De kustlijnen zijn in het algemeen weinig geleed, met uitzondering van een aantal diepe fjorden aan de westkust van Zuideiland. De vele rivieren zijn alle kort en door het grote verval onbevaarbaar, maar daardoor zeer geschikt voor hydro-elektrische energieopwekking, vooral in samenhang met de talrijke hooggelegen meren, die dienen als waterreservoir. |
Geologie van Nieuw-Zeeland |
De hoofdeilanden vormen een losgeraakt brokstuk van Antarctica-Australië. Hierop duidt het voorkomen van een (thans inactieve) middenoceanische rug, de Dampier Ridge, ongeveer halfweg tussen de Australische kust en de Lord Howe Rise in de Tasmanzee. Een tweede, thans eveneens aseismische riftlijn, de Three Kings Rise, loopt van Cape Maria van Diemen (Noordeiland) noordwaarts in het Zuid-Fijibekken, parallel aan de continentale Norfolk Ridge. Het Noordeiland vertoont een sterk werkzaam vulkanisme en maakt deel uit van de lange gebergtestrook Nieuw Caledonië Norfolkrug Chathamrug. Het Zuideiland is niet meer vulkanisch actief en vormt het bovenzeese middenstuk van de binnenste geosynclinale keten: |
 |
Landschap van Nieuw-Zeeland. |
Lord Howe Rise-Campbell Plateau met paleozoïsche tot oud-mesozoïsche, deels metamorfe gesteenten. Deze laatste grenzen in het zuidwestelijke Fiordland aan gneizen en oude diorieten, te beschouwen als equivalent aan, of zelfs oorspronkelijk deel van het kristallijne substraat van het vasteland Australië-Antarctica. Vooral in het Zuideiland worden structuren en formaties abrupt afgesneden door de Alpine Fault (alpine breuklijn), een horizontaalverschuiving van enorme afmetingen. Deze loopt langsdiagonaal met ca. 1000 km lengte over beide eilanden, van Milford Sound direct westelijk van de Nieuw-Zeelandse Alpen noordoostwaarts via Cookstraat door het oostelijk Noordeiland tot in Hawkebaai. Sinds de Juratijd is Nieuw-Zeeland ca. 500 km naar het westen opgeschoven. De seismiciteit is hoog. De vrij talrijke aardschokken, vooral op de lijn Wellington-Napier, zijn niet van vulkanische aard.
"Nieuw-Zeeland" © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta |
 Tilpasset søgning
|