Engeland : Hogerhuis en het Lagerhuis

Het Hogerhuis (House of Lords) stemde in 1999 in met een ingrijpende hervorming, die een einde moest maken aan de traditionele overmacht van de Conservatieve leden. Tot dan hadden leden van de erfelijke adel (peers) automatisch recht op een zetel. De meesten van hen moesten nu hun zetel afstaan; in 2002 resteerden 92 zetels voor de erfelijke adel, tegenover ruim 700 in 1999. Tegelijk werd het aantal zetels voor de life peers uitgebreid: deze personen die door de regering op grond van hun maatschappelijke verdiensten voor het leven in de adelstand zijn verheven, vormen nu verreweg de grootste groep in het Hogerhuis. In 2001 werden de eerste vijftien people’s peers benoemd: personen die zich hiertoe hadden aangemeld en die geselecteerd waren door een door de premier benoemde commissie. Voorts hebben er zitting 24 bisschoppen en 2 aartsbisschoppen van de Anglicaanse Kerk, de leden van het hoogste gerecht van Groot-Brittannië, dat formeel een commissie van het Hogerhuis is en bekend staat onder de naam Appelate Committee of the House of Lords, en twee andere hoge rechterlijke functionarissen aan wie niet-erfelijke adeldom wordt verleend.

Deze rechterlijke leden van het Huis plegen niet deel te nemen aan politieke debatten van het Huis. In totaal telt het Hogerhuis 618 leden (2007). De bevoegdheden van het Hogerhuis beperken zich in wezen tot vier taken: initiëren van wetsvoorstellen; nazien van die wetsontwerpen die aan het Hogerhuis worden voorgelegd; het recht wetsontwerpen tot een jaar te blokkeren; discussie over belangrijke politieke problemen, waarmee het Lagerhuis zich, uit tijdgebrek, niet kan bezighouden.

Het Lagerhuis (House of Commons), de eigenlijke volksvertegenwoordiging, wordt gekozen volgens een districtenkiesstelsel. Kiesgerechtigd zijn alle Britse onderdanen vanaf 18 jaar.

Met uitzondering van enkele groepen (o.a. rooms-katholieke geestelijken, hun collega's van de Church of England, militairen, politiebeambten en de ambtenaren van de verschillende ministeries, de zgn. ‘civil servants’) bestaat voor elke Brit vanaf 21 jaar de mogelijkheid gekozen te worden tot lid van het Lagerhuis. In elk district wordt één Lagerhuislid gekozen.

Kiesdistricten worden zo begrensd dat ze elk ca. 50 000 personen omvatten. Bij de verkiezingen in 2005 waren er 646 districten, verdeeld over Engeland (529), Schotland (59), Wales (40) en Noord-Ierland (18). Het systeem begunstigt het tweepartijenstelsel en brengt met zich dat betrekkelijk geringe schommelingen in de sympathie van de kiezers grote

Lagerhuis.

veranderingen kunnen registreren. De leider van de officiële oppositie ontvangt een door de staat betaald salaris voor het bekleden van deze functie. Hij is de belangrijkste tegenspeler van de eerste-minister en leidt het schaduwkabinet. De maximale zittingsduur van het Lagerhuis is vijf jaar; de regering kan echter eerder tot ontbinding besluiten en zo algemene verkiezingen forceren op een ogenblik dat haar gunstig lijkt. Verlenging van deze periode is slechts mogelijk bij een wet, voor welke de beperking van de bevoegdheden van het Hogerhuis bij wijze van uitzondering niet geldt. Het Lagerhuis benoemt zijn voorzitter, de speaker, die, zolang hij in functie is, een van zijn eigen partij onafhankelijke, onpartijdige positie inneemt. De regeringspartij en de officiële oppositiepartij kennen whips, personen die het onderling overleg tussen die partijen behartigen en zorg dragen voor de fractiediscipline.

Aangepast zoeken