Duitsland : De 21ste eeuw

De regering van kanselier Gerhard Schröder had grote moeite met het hervormen van het stelsel van sociale zekerheid. Het liberaliseren van de stug geregelde arbeidsmarkt lukte mondjesmaat. Aanpassing van pensioenregelingen leidde tot veel protest. Bij zijn streven naar hervormingen werd Schröder tegengewerkt door de machtige vakbonden, die ook binnen zijn SPD veel invloed hadden.

De CDU had in 2000 te leiden onder een schandaal rond oud-kanselier Helmut Kohl en campagnegelden, waardoor voorzitter Wolfgang Schäuble moest opstappen. Hij werd opgevolgd door de uit het oosten afkomstige Angela Merkel; in 2001 werd zij tevens partijleider.

De regerende roodgroene coalitie behaalde bij de Bondsdagverkiezingen in 2002 een nipte meerderheid. Mede debet aan de teleurstelling voor CDU/CSU was de weinig populaire christendemocratische kanselierskandidaat, de Beierse CSU-premier Edmund Stoiber.

Kanselier Schröder had zijn imago voor de verkiezingen opgepoetst door kordaat optreden tijdens rivieroverstromingen in de zomer en vooral door zijn verklaring dat Duitsland onder geen omstandigheden Amerikaans geweld tegen Irak zou steunen.

In 2001 en 2002 groeide de economie vrijwel niet; tussen 2002 en 2004 overschreed het Duitse begrotingstekort zelfs de in het Stabiliteitspact vastgelegde Europese norm. In 2003 was sprake van een krimpend bbp en liep de werkloosheid op tot 10 procent; in 2005 was 12 procent van de beroepsbevolking werkloos. Eind 2003 nam het parlement een – afgezwakt - pakket maatregelen aan gericht op het terugdringen van de overheidsuitgaven voor de sociale uitkeringen, het versoberen van de sociale zekerheid, alsmede op doelmatigheid en besparingen in de gezondheidszorg.

Burgers moesten meer zelf betalen voor gezondheidszorg. Ten slotte werd besloten de pensioenen te korten. Ontevredenheid over de hervormingen leidde in 2005 tot nederlagen van de coalitiepartijen bij regionale verkiezingen. Kanselier Schröder vroeg hierop via vervroegde verkiezingen voor de Bondsdag steun voor het roodgroene beleid. SPD en Die Grünen verloren in september 2005 echter hun meerderheid, terwijl ook de grootste partij CDU/CSU en de liberale FDP geen meerderheid behaalden. In november 2005 trad daarop een 'Grote Coalitie' aan van CDU/CSU en SPD, geleid door CDU-leider Angela Merkel, de eerste vrouwelijke bondskanselier.

Eind 2006 werd Duitsland geconfronteerd met een omvangrijk fraude- en corruptieschandaal bij Siemans AG. In verscheidene andere landen zouden bedrijven en instanties zijn omgekocht om opdrachten te krijgen. Er zou minimaal 200 miljoen euro gemoeid zijn met frauduleuze transacties. In 2007 gaf de overheidsbegroting voor het eerst weer een evenwicht te zien. Dat was het resultaat van krachtige economische groei. De werkloosheid daalde daarbij tot 8,4%. Het laagste niveau sinds 1992. De Amerikaanse hypothekenmarkt verkeerde vanaf voorjaar 2007 in een crisis die ook gevolgen bleek te hebben voor Duitse banken. Dat gold met name voor de IKB Deutsche Industriebank, maar ook voor de tweede bank van het land de Commerzbank die beide met winstwaarschuwingen kwamen.

Kanselier Schröder.

Aangepast zoeken