Dieren van Zuid-Afrika |
| Foto's van Zuid-Afrika |
9/08/11
|
Dankzij de grootte van het land en de zeer gevarieerde milieus is de dierenwereld van Zuid-Afrika zeer rijk. Het grootste deel van de fauna is afgeleid van die van Oost- en in mindere mate ook van Centraal-Afrika, maar heeft ook verbindingen met de Australische en Zuid-Amerikaanse, dankzij het vroegere zuidelijke supercontinent Gondwana. De zoogdierfauna omvat alle klassieke elementen van Afrika: apen, baviaan, leeuw, panter, hyena's, zebra's, neushoorns, antilopen (38 soorten), buffel, giraffe, wrattenzwijn, nijlpaard, olifant, klipdassen, enz. Totaal zijn ca. 390 soorten zoogdieren bekend van Zuid-Afrika. Springbok, blesbok (met de ondersoort bontebok), witstaartgnoe, reebokantilope, bergzebra, stokstaartje, zwartvoetkat e.a. komen uitsluitend in Zuidelijk Afrika voor; andere soorten hebben een duidelijk herkenbare in Zuidelijk Afrika geïsoleerde vorm, als spiesbok (oryx) en dikdik. |
Quagga en blaauwbok, al vroeg uitgeroeid, waren beperkt tot een deel van de Kaapprovincie. Onder de kleinere zoogdieren zijn talrijke endemische (= alleen daar voorkomende) vormen bekend; de goudmollen hebben hun hoofdkwartier in Zuid-Afrika en komen nauwelijks buiten dit gebied voor. De vogelwereld is zo mogelijk nog rijker dan die van de zoogdieren en omvat ca. 870 soorten. Uiteraard bestaat een belangrijk deel hiervan uit trekvogels die hier overwinteren (o.a. ooievaar en boerenzwaluw). De opvallendste vogelgroepen zijn de Kaapse of zwartvoetpinguïn (endemisch), struisvogel, hoenderachtigen (parelhoenders en frankolijnen), paradijskraanvogel (endemisch), trapganzen, neushoornvogels, toerako's en wevervogels. De soms massaal optredende flamingo's broeden gewoonlijk niet in Zuid-Afrika. |
De reptielen zijn eveneens zeer rijk vertegenwoordigd: ca. 600 vormen. De opvallendste zijn de nijlkrokodil (sterk teruggedrongen), een python en talrijke gifslangen (mamba's, boomslang, adders en cobra's), een groot aantal hagedissen (waaronder varanen en kameleons) en ca. 25 soorten schildpadden. Vooral onder de hagedissen en schildpadden komen talrijke endemische vormen voor. De amfibieën vormen een kleinere groep, uitsluitend vertegenwoordigd door de kikvorsachtigen (ca. 180 vormen, waaronder zeer grote). Zoetwatervissen zijn gering in aantal vanwege de afwezigheid van natuurlijk open water in een droog land. De lagere dieren zijn vaak in niet te schatten aantallen aanwezig; veel van deze groepen vertonen verwantschap met groepen in Australië en Zuid-Amerika. |
 |
Dieren van Zuid-Afrika. Beeld corporateplanner.be |
Zuid-Afrika heeft altijd veel te lijden gehad van zwermende sprinkhanen; zwermende wevervogels zijn pas na de Tweede Wereldoorlog als landbouwparasieten gaan optreden. |
De lange kustlijn herbergt een overvloedige mariene (= zee)fauna, die ruwweg in drie gebieden te verdelen is, nl. de aan koel water aangepaste dierenwereld ten westen van Kaapstad, de echte Kaapse fauna van Kaapstad tot ongeveer Oost-Londen en de subtropisch/tropische fauna van de westelijke Indische Oceaan van Oost-Londen oost- en noordwaarts. De kustfauna omvat o.a. de zwartvoetpinguïn, de zuidelijke zeebeer en enorme schaalhorens (Patella). Ongebreidelde jacht en landhonger ten behoeve van een soms extensieve landbouw hebben al vroeg hun stempel gedrukt op de dierenwereld: Kaapse leeuw, quagga, blaauwbok, Kaaps wrattenzwijn e.a. werden uitgeroeid, terwijl andere soorten als bontebok, witstaartgnoe, breedlipneushoorn en bergzebra van de rand van de afgrond gered konden worden. |
 |
De vroegst intensief bewoonde delen (Kaapprovincie) hebben het meest te lijden gehad; in vrijwel het gehele land is buiten de reservaten nog maar weinig wild aan te treffen. De natuurbescherming kwam echter al vroeg op gang (Umfolosi/Hluhluwewildreservaten 1897; voorloper van het Kruger Nationaal Park 1898); momenteel bestaat een netwerk van nationale parken, provinciale natuurreservaten en andere beschermde gebieden, die grotendeels voor het publiek toegankelijk zijn en een zeer belangrijke trekpleister voor binnen- en buitenlands toerisme vormen. Sommige reservaten hebben te kampen met meer bezoek dan verwerkt kan worden. De belangrijkste beschermde gebieden zijn het Kruger Nationaal Park, Addo-Olifant, Bergzebra en Bontebok Nationaal Park (drie specifiek voor deze bedreigde dieren), Kalahari Gemsbok Nationaal Park (laatste vier in de Kaapprovincie), Umfolozi en Hluhluwewildreservaten (vooral voor neushoorns, Natal/Zoeloeland) en de Drakensbergreservaten (Natal). Aan de kust worden de legplaatsen van zeeschildpadden beschermd (Noord-Zoeloeland), terwijl het Tsitsikamakust Nationaal Park een kuststrook in de oostelijke Kaapprovincie omvat. "Zuid-Afrika," © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta |
 Tilpasset søgning
|