China in de jaren '50 : De Grote Sprong Voorwaarts
|
Foto's van China |
Een versnelde ontwikkeling vond plaats vanaf 1956. De collectivisatie van de landbouw werd in onverwacht korte tijd doorgevoerd. Het gevoelen bij het regime dat de radicale veranderingen in de sociaaleconomische structuur te weinig hun weerslag hadden gevonden in de mentaliteit van m.n. de stedelijke bevolking, leidde (ook onder invloed van de gebeurtenissen in 1956 in Polen en Hongarije) tot een zekere liberalisatie, die tot doel had de steun van de bevolking te vergroten (de campagne Laat honderd bloemen bloeien). Toen de losgekomen golf van kritiek zich echter tegen het regime zelf richtte, kwam het tot scherpe repressie in de daaropvolgende campagne: Tegen de rechtse elementen (1957). De algemene politiek werd radicaler van karakter, om in 1958 te culmineren in de campagne Drie rode banieren (beter bekend als De Grote Sprong Voorwaarts). Op het moment dat deze van start ging, had de sociale en politieke structuur van de Volksrepubliek al een vorm aangenomen die ondanks spectaculaire ontwikkelingen later, aan het eind van de jaren zeventig nog vrijwel onaangetast was. |
Kenmerkend voor die structuur zijn de drie parallelle organisaties van staat, partij en leger, die, vaak met elkaar overlappende competenties, zijn uitgebouwd tot de kleinste sociale eenheid. De CCP is daarin (ondanks de schijn van het tegendeel in de Culturele Revolutie) de centrale zuil; haar ledental bedroeg aan het einde van de jaren zeventig ruim 30 miljoen. Deze organisaties vormen de motoren van de massale mobilisatiecampagnes onder de bevolking, die, in de oorlogsjaren binnen de partij ontwikkeld, vanaf 1949 karakteristiek voor de politieke cultuur van de Volksrepubliek zijn. Het effect van deze campagnes lijkt intussen aan sterke wisselingen onderhevig. Naast de verticale structuren van staat, partij en leger is de bevolking georganiseerd in 'horizontale' verbanden als vrouwenbonden, jeugdverenigingen, vakbonden, beroepsorganisaties, enz. |
Een minimumniveau aan medische, educatieve en sociaal-culturele voorzieningen kwam in het gehele land tot stand, evenals een rantsoeneringssysteem van basisbehoeften, en een loonstelsel met vaste schalen, dat echter wat zijn officiële werking betreft beperkt bleef tot de staatssector. De Grote Sprong Voorwaarts, bedoeld om China zowel op agrarisch als op industrieel gebied een beslissende stap vooruit te laten zetten, leek aanvankelijk tot een recordoogst te leiden, maar eindigde al snel in grote verwarring als gevolg van economische en administratieve desorganisatie. De gevolgen werden verergerd door latere misoogsten en terugtrekking van de 12 000 in China werkzame Russische technici (juli 1960). Het oorspronkelijke maoïstische concept van de in 1958 ingevoerde volkscommunes, 10 000 tot 40 000 leden omvattende basiseenheden in zowel politiek, economisch als sociaal-cultureel opzicht, moest al snel worden opgegeven. In 1959 werd officieel de kleinere productiebrigade in plaats van de commune de basiseenheid: al te radicale vormen van collectivisme (zoals de verplichte gezamenlijke eetzalen) werden afgeschaft. De mislukking van de Grote Sprong Voorwaarts leidde tot een scherpe terugval in productie en welvaart. In de top van het regime kwam het voor het eerst tot interne meningsverschillen. |
 |
Oude Chinese huis. © Beeld Emmanuel Buchot. |
De ernstige kritiek van de minister van Defensie maarschalk Beng Dehuai (P'eng Te-hwai) op Mao leidde in 1959 tot de val van de eerste (hij werd in 1978 postuum gerehabiliteerd). Hij werd opgevolgd door maarschalk Lin Biao (Lin Piao), die vervolgens het Volksbevrijdingsleger tot een maoïstisch steunpunt uitbouwde. Niettemin trok Mao zich vanaf 1959 in toenemende mate terug uit de dagelijkse politiek, die vervolgens beheerst werd door Liu Shaoqi en de secretaris-generaal van de CCP sinds 1956, Deng Xiaoping (Teng Sjiau-p'ing). Zij voerden een pragmatisch en succesvol beleid, gericht op het overwinnen van de tegenslagen ten gevolge van 'De Grote Sprong Voorwaarts'. © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta. |
Tilpasset søgning
|