Berlijn

Berlijn : Charlottenburg en omgeving

Beelden Berlijn

Charlottenburg

Het slot Charlottenburg (1695–1713) werd later vergroot; de koepel dateert van 1710, de door Knobelsdorff gebouwde vleugel van 1748; een theater werd in 1788–1791 toegevoegd. In het slot zijn stijlkamers ingericht en enkele musea gehuisvest.


Binnen de stadsgrenzen vallen het jachtslot Grunewald (1542; renaissancevoorgevel en traptoren), de kunstmatige ruïne (1794–1797) op het Pfaueninsel, een 98 ha groot eiland in de Havel en Schloss Tegel (16de eeuw, gewijzigd in 1821–1824). Voorts het Olympia Stadion (1936) en de Funkturm (1926; 150 m hoog); ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het naziregime de Maria-Regina-

Charlottenburg
Charlottenburg. Beeld oranjerie-vereniging.nl

Martyrum-kerk (1963) en de Gedänkstätte Plötzensee. In Spandau de citadel en de gotische Nikolaikirche, met polychroom houten kruisigingsgroep (1540) en renaissance altaar. Als voorbeelden van sociale woningbouw kunnen worden genoemd het (omstreden) Märkisches Viertel (Reinickendorf), berekend op 50 000 inwoners, en de Gropiusstadt (Neukölln), eveneens voor 50 000 inwoners. Het belangrijkste nieuwe socialewoningbouwcomplex onder Oost-Duits bestuur was Johannisthal-Süd (Treptow) in de (voormalige) Marstall (koninklijke stallen). Het Berliner Schloss, een hoofdwerk van Noord-Duitse barok, kwam tussen 1698 en 1706 onder leiding van A. Schlüter door verbouwing en vergroting van een bestaand slot tot stand en werd in de 18de en midden 19de eeuw vergroot. Het werd in de Tweede Wereldoorlog zeer zwaar beschadigd en in 1950 opgeblazen. De vrijgekomen ruimte vormde een plein, waaraan het Staatsratsgebäude (1964) en het Palast der Republik (1976) van de voormalige Duitse Democratische Republiek liggen.

Alexanderplatz en omgeving

De Alexanderplatz is van belang als commercieel centrum en verkeersknooppunt in het oostelijk deel van Berlijn. In de herstelde Marienkirche (14de eeuw) bevindt zich de oudste Dodendans (1485) van Duitsland. Uit de tweede helft van de 19de eeuw dateert het ‘rode raadhuis’ (1861-1870), in rode baksteen.

In het gerestaureerde Nikolaiviertel staat de Nikolaikirche, de oudste kerk van Berlijn, een van oorsprong romaanse basilica, na een stadsbrand in 1380 als gotische hallenkerk hersteld (na oorlogsschade gerestaureerd). Geschiedde de wederopbouw van het vroegere Oost-Berlijn aanvankelijk in een sterk op de Russische architectuur gelijkende pronkstijl (de Karl-Marx-Allee is hiervan een voorbeeld), later brak een meer functionele architectuur door: Kongresshalle (1958–1962; Henselmann), Haus des Lehrers (1964; Henselmann), Hotel Stadt Berlin, alle gelegen aan de beroemde Alexanderplatz. De - inclusief de antenne - 365 m hoge Fernsehturm werd tussen 1965 en 1969 gebouwd. In de voormalige sectoren van de geallieerden in het westelijk deel van Berlijn is de oorlogsschade in snel tempo hersteld. West-Berlijn had in belangrijke mate de functie van etalage naar het oosten te zijn.


Kurfürstendamm

Bekendste verkeersader is de 3,5 km lange, prestigieuze Kurfürstendamm, met theaters, bioscopen, galeries, restaurants een centrum van het Berlijnse sociale leven. Aan het begin staat de Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche (1891–1895), door F. Schwechten gebouwd, die zwaar werd beschadigd, maar waarvan de ruïne (een 63 m hoge toren) bewaard bleef; E. Eiermann nam in 1961 de ruïne op in het nieuwe kerkcomplex, bestaande uit een achthoekige laagbouw en een 53 m hoge zeshoekige toren. Vlak ernaast staat het 20 verdiepingen hoge Europa-Center (1965). "Berlijn"© Schriftelijke door en Encarta