Bij de dood van Elizabeth (1603) was de Tudordynastie uitgestorven. Zij werd opgevolgd door een overtuigd absolutist, Jacobus I Stuart (1603–1625), die reeds koning van Schotland was. Tijdens zijn bewind groeide de spanning tussen het Hof en de Country door godsdienstige, financiële en politieke conflicten. Het gunstelingenbewind (Buckingham) deed afbreuk aan het respect voor de kroon. Onder Karel I (1625–1649) kwam het tot een openlijk conflict: de Engelse Burgeroorlog, waarin Oliver Cromwell voorlopig aan het langste eind trok.

De scheidslijn tussen de twee partijen in de burgeroorlog is moeilijk te trekken. De oorlog verdeelde eerder de sociale groeperingen dan dat hij ze tegenover elkaar stelde. De economische opkomst van de gentry in de laatste eeuw was niet zonder betekenis. Haar toenemende politieke macht weerspiegelde zich in het grote aantal zetels in het Lagerhuis.