Spanje : Naar een parlementaire democratie
|
Beelden Spanje |
Koning Juan Carlos, op 22 november 1975 beëdigd, opende geheel tegen de verwachting in de weg naar een parlementaire democratie. Deze werd via een aantal referenda langs wettelijke weg en zonder juridische breuk met het verleden gerealiseerd. In 1976 werd Franco's laatste premier, Arias Navarro, opgevolgd door de jonge Adolfo Suarez. Met hem begon de periode van ‘transición’ (overgang). Vrijheid van organisatie en van meningsuiting werden, evenals partijvorming, stap voor stap verwezenlijkt. Bannelingen keerden terug. De socialistische partij (PSOE) en de communistische partij (PCE) werden in resp. 1976 en 1977 gelegaliseerd. De verkiezingen van 1977 waren de eerste vrije parlementsverkiezingen sinds 1936. Zij leverden een grote overwinning op voor de UCD (Unie van het Democratisch Centrum) die onder leiding stond van premier Suarez. De PSOE, onder leiding van de jonge Felipe González, werd de tweede partij. Voor de PCE, onder leiding van de voormalige leider-in-ballingschap Carillo, en voor de rechtse Volks Alliantie van Fraga Iribarne was de uitslag teleurstellend. |
In 1978 kreeg Spanje een nieuwe grondwet die van het land een parlementaire democratie maakte. De verkiezingen die in 1979 werden gehouden, bevestigden de uitslag van 1977. In 1980 werden de autonomie van Catalonië, met zijn eigen regering, de zgn. Generaliteit, en van Baskenland hersteld. In de volgende jaren werd de autonomie uitgebreid tot alle regio's. De ETA bleef de strijd voortzetten, wat tot spanningen in Baskenland leidde. Uiterst rechtse krachten hadden vergeefs getracht met aanslagen het democratiseringsproces te stoppen tijdens de ‘transición’. Ook in het leger accepteerden velen de democratie niet. Een poging tot een staatsgreep van een kolonel van de Guardia Civil, Tejero, die op 23 februari 1981 de regering en het parlement gijzelde, mislukte doordat de koning, tevens opperbevelhebber van de strijdkrachten, zich er scherp tegen verzette. De samenzwering bleek vele vertakkingen in het leger te hebben. Emmanuel Buchot en Encarta |
 Aangepast zoeken
|