Polen : Bestuur en samenleving |
| Foto's van Polen |
1/08/11
|
Volgens de grondwet van 1997, die de veelvuldig geamendeerde communistische grondwet van 1952 verving, is Polen een parlementaire democratie, waarin de staatsmacht gedecentraliseerd is en de rechten van individuele burgers gegarandeerd zijn. De bevoegdheden van de president werden verminderd ten gunste van het parlement en de regering. Hoogste orgaan is de Sejm, het parlement (460 zetels). Daarnaast werd in juni 1989 de Senaat opnieuw ingevoerd (100 zetels). Deze heeft het recht van amendement. Amendementen kunnen door de Sejm worden tegengehouden met een tweederdemeerderheid. De leden van de Sejm worden eens in de vier jaar volgens het stelsel van evenredigheid gekozen. Er is een kiesdrempel van 5%. Het staatshoofd, de president, wordt eens in de vijf jaar rechtstreeks gekozen. |
In 1999 kreeg Polen een nieuwe bestuurlijke indeling, die het land indeelt in 16 provincies (wojewodztwa), die ieder weer in districten (powiat) en gemeenten (gmina) zijn opgedeeld.
Polen is lid van de Verenigde Naties (VN), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de Raad van Europa, de Wereldhandelsorganisatie (WTO), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In 1999 trad Polen toe tot de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) en op 1 mei 2004 tot de Europese Unie. |
Politieke partijen en vakbondswezen |
Sinds in 1989 de vorming van politieke partijen mogelijk werd, zijn er vele tientallen partijen opgericht en weer verdwenen. Nog steeds is het Poolse politieke landschap sterk in beweging, hetgeen onder meer blijkt uit de nogal wisselende samenstelling van de opeenvolgende parlementen. Sinds september 2007 zijn de volgende partijen in de Sejm vertegenwoordigd: Burgerplatform (PO, liberaal, centrumpartij) 209 zetels, Recht en Gerechtigheid (PiS, die opkomt voor een sterke staat, en eurosceptisch is) 166 zetels, Alliantie van Democratisch Links (SLD, sociaaldemocratisch, pro-Europees, voortgekomen uit de oude communistische partij) 53 zetels, Poolse Boerenpartij (PSL, gematigde boerenpartij) met 31 zetels, 1 zetel wordt ingenomen door Duitstalige minderheden. |
 |
Lech Wa?esa 1983 |
De kleine Duitse minderheid is op grond van een bijzondere bepaling in de kieswet ook in de Sejm vertegenwoordigd. De aan de vakbond Solidariteit gelieerde partij, die in de jaren negentig van de twintigste eeuw een belangrijke rol speelde, en de uit deze bond voortgekomen Vrijheidsunie (UW) verdwenen in 2001 uit het parlement. |
Polen telt momenteel twee grote vakbonden: de in 1989 heropgerichte vakbond Solidariteit, die in 2002 besloot zich uit het Poolse politieke leven terug te trekken en zich uitsluitend op zijn vakbondstaken te richten, en het Overkoepelend Orgaan van Poolse Vakbonden (OPZZ), dat nog uit de communistische tijd (1984) stamt en tegenwoordig sociaaldemocratisch georiënteerd is. In de eerste helft van de jaren negentig heeft het OPZZ een rol gespeeld in de SLD. "Polen," © Schriftelijke door Emmanuel BUCHOT en Encarta |
 Tilpasset søgning
|