Portugal in de 20e eeuw : Parlementaire democratie en modernisering
|
Beelden van Portugal |
In 1976 werd de nieuwe grondwet van kracht die socialistische doelstellingen bevatte; generaal Eanes, die op 25 november een rol had gespeeld, werd tot president gekozen en parlementsverkiezingen bevestigden de uitslag van 1975, evenals een zekere tweedeling van het land, waarbij het noorden conservatiever en het zuiden progressiever was. Soares werd premier en hield de PCP die getracht had zoveel mogelijk sleutelposities in handen te krijgen, buiten de nieuwe machtsstructuren. Hij, Eanes en Sá Carneiro, wiens PPD omgedoopt was tot sociaaldemocratische partij PSD, hoewel deze zich eerder naar rechts dan naar links bewoog, zouden de komende jaren, in soms gespannen onderlinge verhoudingen, de Portugese politiek bepalen. |
Soares richtte zich sterk op Europa, met name op de Duitse zusterpartij en trachtte het land, dat in grote economische moeilijkheden was, aan te passen aan zowel de nieuwe Portugese als de Europese verhoudingen. Revolutionaire verworvenheden als nationalisaties en arbeiderscontrole werden teruggedrongen en de landbouwcoöperatieven bestreden, wat tot spanningen in Portugal en in de SP leidde. In 1979 werd Sá Carneiro premier van een coalitieregering van PSD en rechts. Hij en zijn opvolgers Francisco Pinto Balsemão en sinds 1985 Aníbal Cavaco Silva volgden, maar op consequentere wijze, de ingeslagen weg naar meer kapitalistische verhoudingen waarbij de populaire Cavaco Silva electorale successen behaalde. In 1986 trad het land toe tot de Europese Gemeenschap, nadat in 1977 het lidmaatschap was aangevraagd. Eanes werd in 1986 opgevolgd als president door de socialist Mário Soares, die in 1991 werd herkozen. |
Ontevredenheid over de economische toestand leidden bij de parlementsverkiezingen van oktober 1995 tot een grote overwinning voor de socialisten, wier voorman António Guterres een regering vormde met de onafhankelijken. De presidentsverkiezingen in 1996 eindigden in een zege voor de socialistische kandidaat Jorge Sampaio, de voormalige burgemeester van Lissabon, die zijn partijgenoot Soares opvolgde. De regering-Guterres voerde een economische politiek gericht op stabiele economische groei en kwalificatie voor toetreding tot de Economische en Monetaire Unie (EMU), hetgeen per 1 januari 1999 geschiedde. De regering-Guterres trachtte ook staatkundige vernieuwing tot stand te brengen, onder meer door de invoering van het referendum (1997). |
 |
Sá Carneiro premier. |
De uitkomst van de eerste referenda vormden een tegenslag voor de regering: in juni 1998 was de opkomst te gering om abortus te legaliseren, en in november werd een voorstel voor een nieuwe regionale indeling verworpen. Het succesvolle economische beleid werd beloond met winst voor de PS bij de parlementsverkiezingen in 1999. Met de Indonesische regering werd begin 1999 overeenstemming bereikt over de toekomst van Oost-Timor, de kolonie die Portugal in 1975 had verlaten zonder formele machtsoverdracht. Nadat de Timorese bevolking in een referendum had gekozen voor onafhankelijkheid, en het Indonesische leger na VN-interventie het gebied had verlaten, kon Oost-Timor rekenen op ten minste vijf jaar economische steun van Portugal. Op 19 december 1999 werd Macau, dat 442 jaar een Portugese kolonie was geweest,overgedragen aan China. Hiermee werd gevolg gegeven aan het verdrag dat China en Portugal in 1987 sloten met betrekking tot het bestuur over Macau. Emmanuel Buchot en Encarta |
Tilpasset søgning
|