Australië

Geschiedenis van Oostenrijk : De periode 1648–1765

Foto's van Oostenrijk
14/08/11

Bij de onder Ferdinand III (1637–1657) in 1648 gesloten Vrede van Westfalen werd de invloed van de Duitse keizer op de rijksvorsten zeer beperkt. Hierdoor werd een van de hoofdpijlers van de macht van de Habsburgers sterk aangetast.

Na de Vrede van Westfalen herstelde Oostenrijk zich van de eerdere tegenslagen. In een reeks oorlogen – waarbij de Oostenrijkse veldheer Eugenius van Savoye een hoofdrol speelde – werd de Turkse invloed sterk teruggedrongen en Hongarije geheel onder Oostenrijkse invloed gebracht. Ook door de rol die Oostenrijk speelde in de Europese coalitieoorlogen tegen Lodewijk XIV werd veel prestige herwonnen.

Onder Leopold I (1658–1705) werd het protestantisme in Hongarije hard aangepakt en het staatsgezag ten koste van de rijksstanden versterkt. Het verzet tegen deze politiek leidde tot opstandigheid en hervatting van de vijandelijkheden met de interveniërende Turken. Nadat dezen nog in 1683 Wenen belegerd hadden, kwam het initiatief aan de Oostenrijkers. In 1687 werd door de Hongaarse adel op de Rijksdag van Presburg het erfelijk koningschap van de Habsburgers erkend. Bij de Vrede van Karlowitz, in 1699 met de Turken gesloten, verkreeg Oostenrijk aanzienlijke uitbreiding. Onder Jozef I (1705–1711) en Karel VI (1711–1740) droeg Oostenrijk in de coalitieoorlogen tegen Frankrijk ten slotte met zijn bondgenoten ertoe bij aan de ambities van Lodewijk XIV paal en perk te stellen, zonder echter daarbij in zijn eigen opzet te slagen: de hereniging van de Spaanse en de Oostenrijkse landen.

Bij de Vrede van Rastatt (1714) kwamen wel de voormalige Spaanse bezittingen in de (Zuidelijke) Nederlanden en Italië (Napels, Milaan, Sardinië – in 1720 geruild voor Sicilië, dat met Napels in de Poolse Successieoorlog van 1733–1735 weer verloren ging) onder de Oostenrijkse Kroon. Zo hoorde het rijk van Karel VI ondanks zijn wonderlijke structuur (de persoonlijke Unie tussen het aartshertogdom Oostenrijk, het koninkrijk Bohemen en het koninkrijk Hongarije) weer tot de grote Europese mogendheden. Dit bleef ook na zijn dood het geval, toen zijn dochter Maria Theresia zich ondanks de mislukking van de regeling van de erfopvolging door de Pragmatieke Sanctie toch in de Oostenrijkse Successieoorlog wist te handhaven. Zij slaagde er in 1745 in haar echtgenoot Frans van Lotharingen, hertog van Toscane, tot Duitse keizer te doen verkiezen en in 1772 door de Eerste Poolse Deling haar gebied nog aanzienlijk uit te breiden. Van Turkije verwierf zij in 1774 de Boekovina. Haar pogingen Silezië in de Zevenjarige Oorlog (1756–1763) te herwinnen liepen echter op een mislukking uit. De grootste waarde van haar bestuur lag vooral in de hervormingen die zij op bestuurlijk-technisch gebied liet doorvoeren. De versterking van het staatsapparaat had ook haar weerslag op de verhouding tussen Kerk en Staat, waarbij zij voor de eerste een ondergeschikte positie nastreefde.

"Oostenrijk," © Schriftelijke door en Encarta

Leopold I (1658–1705)
Leopold I (1658–1705).
Tilpasset søgning