Frankrijk
Geschiedenis van Frankrijk : De Dierde Republiek
Beelden Frankrijk

In oktober 1946 werd bij een volksstemming de nieuwe Grondwet goedgekeurd. De socialist Vincent Auriol werd in januari 1947 de eerste president van de Vierde Republiek. Dit tijdperk werd gekenmerkt door politieke instabiliteit. De economische toestand ontwikkelde zich ondanks devaluaties en talloze stakingen gunstig. Een groot aantal kabinetten volgde elkaar in snel tempo op. De belangrijkste politieke figuren waren: Georges Bidault (MRP), premier in 1946 en minister van Buitenlandse Zaken in verscheidene kabinetten, Robert Schuman (MRP), premier in 1947/1948 en minister van Buitenlandse Zaken van 1948 tot 1953, voorvechter van de Europese samenwerking, de conservatief Antoine Pinay, premier in 1952, wiens financiële politiek tegen de geldontwaarding was gericht, en de radicaal Mendès-France, die ten slotte de beslissing tot een wapenstilstand nam in de oorlog in Indo-China.

Nadat de rechtse partijen korte tijd hun aantrekkingskracht hadden verloren, herstelden de conservatieven zich na de oorlog al snel.

Begin jaren vijftig organiseerde Pierre Poujade de ontevreden middenstand en ambachtslieden, waarmee het georganiseerde rechtse volksprotest zijn herintrede deed in de Franse politiek.

De Gaulle, die zich tegen de nieuwe Grondwet had gekant wegens de zijns inziens te zwakke positie van de uitvoerende macht tegenover het parlement, richtte in 1947 een eigen partij op, de Rassemblement du Peuple Français. De dekolonisatie bracht ten slotte de ondergang van de Vierde Republiek. In Algerije was in 1954 verzet tegen het Franse bewind ontstaan. Uit vrees voor mogelijke onderhandelingen met de Algerijnse nationalisten vormden Fransen in Algerije met steun van het leger op 13 mei 1958 een revolutionair ‘comité de salut public’, dat een regering onder De Gaulle bepleitte.

Om een burgeroorlog te voorkomen gaf president Coty (die in 1954 Auriol was opgevolgd) een opdracht tot kabinetsformatie aan De Gaulle, die behalve van de rechtse partijen ook steun kreeg van de MRP en een deel van de radicalen en de socialisten (1 juni 1958).

Al mocht de Vierde Republiek uiteindelijk aan haar eigen instabiliteit ten onder gaan, op het Europese vlak initieerde zij vele integratieplannen (Kolen- en Staalgemeenschap, Defensiegemeenschap) die de stabiliteit in Europa moesten bevorderen. Deze plannen kunnen echter niet los gezien worden van de naoorlogse Duitslandpolitiek, waarmee Frankrijk poogde om de Bondsrepubliek Duitsland onder controle te krijgen door het te integreren in West-Europa.

Pierre Poujade
Pierre Poujade.
Aangepast zoeken