Rusland
Economie van Rusland
Foto's van Rusland

Nadat de Sovjet-Unie aan het eind van 1991 ingestort was en de Russische Federatie op 1 januari 1992 onafhankelijk werd, nam het van de Sovjet-Unie een chaotische economie over, die werd gekenmerkt door een enorme inflatie, een zware depressie en een bankroet ten opzichte van het buitenland. Bovendien bevond het economisch systeem zich in een vergevorderd stadium van desintegratie. Om de crisis het hoofd te bieden lanceerde de regering-Jeltsin een radicaal beleid van liberalisatie, dat bedacht was door vicepremier en minister van Financiën, J. Gajdar, de architect van Jeltsins economische hervormingen. Hiermee werd gepoogd de prijzen te liberaliseren, het begrotingstekort drastisch te beperken en een overeenkomst met de buitenlandse schuldeisers en het IMF te bereiken. De regering wilde op de lange termijn een economisch systeem van het OESO-type creëren en lid van de EU worden. De prijsliberalisatie gelukte maar leidde gedurende de eerste jaren tot hyperinflatie. Beperking van het begrotingstekort bleek buitengewoon moeilijk, mede door de gebrekkige belastingmoraal waardoor de belastinginning een groot probleem is. Privatisering van de vele staats- en collectieve bedrijven stuitte op grote weerstand.

Veel steden, met name kleinere, waren geheel afhankelijk van het ene industriële complex dat de sovjetplanners aldaar hadden ontwikkeld. Sluiting of inkrimping daarvan – vaak onvermijdelijk in het kader van privatisering – zou de economische basis onder een dergelijke stad wegslaan en werd daarom doorgaans tegengewerkt door de lokale bestuurders en hun vertegenwoordigers op hogere niveaus.

In 1997 leek zich voor het eerst een economisch herstel af te tekenen: het bnp groeide met 1,5%, de industriële productie nam met ruim 2% toe en als gevolg van het strikte monetaire beleid bleef de inflatie beperkt tot 16%. De rente daalde en de roebel stabiliseerde zich. Schaduwzijde bleef echter de tegenwerking van de door communisten nationalisten gedomineerde Doema, wanneer het om goedkeuring en invoering van hervormingen ging.

Belastinghervorming en privatisering kwamen nauwelijks van de grond. In augustus 1998 kon de overheid niet meer aan haar financiële verplichtingen voldoen; het land was de facto failliet. De roebel werd gedevalueerd, het IMF en andere internationale financiële instellingen verleenden noodsteun.

In de jaren na 1998 herstelde de economie zich langzaam, mede door de lage koers van de roebel die de export stimuleerde. Export, vooral van de grote voorraden grondstoffen, is de spreekwoordelijke kurk waar de economie op drijft. De eenzijdige afhankelijkheid van de export van grondstoffen maakt de economie echter kwetsbaar voor prijsschommelingen op de wereldmarkt.

Economie van Rusland
Economie van Rusland.

Ongeveer drie kwart van de beroepsbevolking werkt in de overheidssector, waaronder de vele staatsbedrijven. De geregistreerde werkloosheid bedroeg in 2000 9,6%; men vermoedt grote verborgen werkloosheid, o.a. in de vorm van werktijdverkorting. De economische groei liep in de loop van 2002 terug, mede als gevolg van achterblijvende investeringen. Verder bleef de invoering van cruciale hervormingsmaatregelen – in 2002 onder meer op het terrein van belastingen, pensioenen en ontbureaucratisering – problematisch. De groeiende welvaart bleef buiten bereik van de 39 miljoen Russische gepensioneerden; zij ontvingen gemiddeld zo’n € 40 per maand. "Rusland" © Schriftelijke door en Encarta.

Tilpasset søgning