Duitsland : De periode 1945–1949 : De hereniging

Met het aantreden van Michail Gorbatsjov als politieke leider van de Sovjet-Unie (maart 1985) begon, aanvankelijk nog onopvallend, beweging te komen in de schijnbaar vastgeroeste Oost–West-machtsverhouding in Europa. Niet alleen de regering in Bonn maar ook de socialistische oppositie spande zich in om de betrekkingen met de DDR en de daar regerende SED te intensiveren. Dit beleid van Wandel durch Annäherung, dat de leiders van de DDR een zekere respectabiliteit verleende, vond bij de DDR-bevolking maar matige waardering.

In zijn regeringsverklaring van maart 1987 bracht bondskanselier Kohl de hereniging ter sprake. Op dat tijdstip werd daarop nog door de Sovjet-Unie afhoudend en door de DDR ronduit afwijzend gereageerd. De sterker wordende positie van de Bondsrepubliek als factor in de internationale betrekkingen dwong de DDR echter in te binden. Daarbij kwam bovendien dat de DDR-regering door haar oppositie tegen de Russische koers van glasnost en perestrojka in de Duits-Duitse relatie steeds zwakker kwam te staan. Tijdens zijn staatsbezoek aan de Bondsrepubliek (najaar 1987), tijdens hetwelk hij als bevriend staatshoofd werd ontvangen, beweerde Erich Honecker nog dat de grens tussen beide staten zou moeten verbinden in plaats van scheiden.

In juni 1989 opperde de Sovjet-Russische leider Gorbatsjov, tijdens zijn staatsbezoek aan Bonn, de mogelijkheid van de afbraak van de Berlijnse muur, waartoe de Amerikaanse president Ronald Reagan al in 1987 had opgeroepen.

Door de massale vlucht van DDR-vakantiegangers naar het westen in de zomer van 1989 raakte de Duitse kwestie in een stroomversnelling. Na de fluwelen omwenteling in de DDR in november 1989 en de afbraak van de Berlijnse muur trachtte de regering in Bonn de beoogde eenwording internationaal aanvaardbaar te maken. In het Westen vreesde men een machtig Duitsland en bleef men erop aandringen dat de toekomstige eenheidsstaat ingebed zou blijven in de westerse wereld. In het voorjaar en de zomer van 1990 werd in hoog tempo een groot aantal wetswijzigingen die een snelle hereniging mogelijk moesten maken door de Volkskammer van de DDR aangenomen.

Op 18 mei werd door beide ministers van Financiën een staatsverdrag over economische, monetaire en sociale eenwording ondertekend (van kracht sinds 1 juli) en op 5 mei begon het twee-plus-vier-overleg tussen beide Duitslanden en de geallieerde mogendheden; de Sovjet-Unie gaf toe aan de wens van het Westen dat het nieuwe Duitsland ook na hereniging met de DDR lid zou blijven van de NAVO; de Oder-Neisse-grens werd door zowel de Bundesrat als de Volkskammer erkend; het recht op voorbehoud van de geallieerden voor Berlijn en Duitsland werd afgeschaft. In september 1990 fuseerde zowel de CDU (Christlich-Demokratische Union) als de SPD (Sozialdemokratische Partei Deutschlands) met hun respectieve Oost-Duitse varianten. Op 3 oktober 1990 werd de hereniging van de Bondsrepubliek met de DDR

perestrojka.

door het van kracht worden van het Herenigingsverdrag bezegeld.

Aangepast zoeken