Berlijn

Berlijn : Onderwijs, wetenschappelijke en culturele instellingen

Beelden Berlijn

Cultuur in Berlijn

Berlijn is opnieuw het centrum van het geestelijk leven in Duitsland. Er zijn drie universiteiten met in 2000 133 000 studenten: de in 1710 gestichte Friedrich-Wilhelm-Universität, die in 1949 werd omgedoopt tot Humboldt-Universität, de in 1879 gestichte Technische Universität en de Freie Universität (1948). Na de eenwording in 1990 is een plan in werking getreden, dat voorziet in het samengaan, samenwerken of herindelen van de meer dan 100 hogescholen, academies en instituten.


Bekend van vóór 1990 zijn o.m. in West-Berlijn de Kirchliche Hochschule, Verwaltungsakademie, Pädagogische Hochschule, Akademie der Künste, Hochschule für Musik, Hochschule für bildende Künste, Hochschule für Darstellende Kunst, alsmede Hahn-Meitner-Institut für Kernforschung, vijf Max-Planck-instituten, Versuchsanstalt für Wasserbau und Schiffahrt;

Cultuur in Berlijn
Cultuur in Berlijn.

in Oost-Berlijn de Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin, de Akademie der Künste (1950), de Deutsche Bau-Akademie, het Deutsches Pädagogisches Zentralinstitut en de Deutsche Hochschule für Musik Hanns Eisler. Van de bibliotheken verdienen, naast de bibliotheken van de universiteiten, vermelding: de Staatsbibliothek, de met Amerikaans geld gebouwde Amerika-Gedenkbibliothek (1954), de Kunstbibliothek (met o.m. een verzameling grafiek en foto's), een afdeling van de Staatliche Museen der Stiftung Preussischer Kulturbesitz en de vroegere Preussische Staatsbibliothek. Berlijn was in 1988 culturele hoofdstad van Europa.

Muziek en theater

Muziek en theater nemen van oudsher een belangrijke plaats in in het Berlijnse leven. Voor het orkest der Berliner Philharmoniker werd door Hans Scharoun de Philharmonie (1960–1963) gebouwd, beroemd om de voortreffelijke akoestiek. Berlijn is de belangrijkste Duitse theaterstad. Er zijn meer dan 150 theaters en theatertjes en 265 bioscopen. De drie belangrijke operagezelschappen zijn de Deutsche Staatsoper (bespeelt Staatsoper Unter den Linden), de Komische Oper en de Deutsche Oper Berlin. In de Neuköllner Oper vinden meer experimentele uitvoeringen plaats.

Daarnaast nog twee theaters voor operette en musical (Metropol-Theater en Theater des Westens). De bekendste concertzaal is het Konzerthaus Berlin. Jaarlijks vinden diverse festivals plaats, zoals de Berliner Festwochen (1951; concert, opera, toneel, beeldende kunst), het internationale filmfestival (Gouden en Zilveren Beer) en de Berliner Jazztage. Sinds de jaren zeventig ontwikkelde de popscene zich (Berlijn is de stad van de techno); in 2000 waren er ca. 2000 popgroepen. De toneelgroep Berliner Ensemble (in het voormalige Oost-Berlijn) dankt zijn internationale bekendheid aan de stukken van Bertolt Brecht. Een ander bekend gezelschap is de voormalig Oost-Duitse Freie Volksbühne. De stad telt een aantal bekende theaters. Berlijn, dat in de jaren dertig een grote naam had op het gebied van cabaret, telt nu weer zes cabarets.


Musea

De wereldberoemde verzamelingen van de Staatliche Museen, voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ondergebracht in de musea op het Museumsinsel, en in 1953 vanuit hun tijdelijke bergplaatsen in bunkers weer naar Berlijn teruggebracht, raakten verspreid over vier lokaties: het museum Dahlem, het slot Charlottenburg, het stadsdeel Tiergarten en het Museumsinsel. Na de eenwording van Berlijn in 1990 zagen de autoriteiten zich geplaatst voor het enorme project de kunstcollecties van de stad te verenigen. Daartoe werd in 1992 het beheer van alle musea verenigd in het orgaan Staatliche Museen zu Berlin - Preussischer Kulturbesitz. Een ambitieus plan trad in werking, dat voorzag in een totale herindeling van het museumbezit, in de bouw van een Kulturforum Tiergarten (voltooid in 1998) en in de herstructurering van het Museumsinsel, dat ook de herbouw van het in de Tweede Wereldoorlog verwoeste Neues Museum omvat.

Thans bevinden zich op het Museumsinsel het Pergamonmuseum, dat o.m. een vermaarde archeologische collectie (Pergamum-altaar), het Vorderasiatisches Museum en het Islamisches Museum omvat; het Bodemuseum (1904), waarin o.m. zijn ondergebracht een deel van het Ägyptisches Museum, de sculpturen- en muntenverzameling en een Byzantijns museum; de Alte Nationalgalerie en het Altes Museum.

Musea in Berlijn

Slot Charlottenburg huisvest voorlopig o.m. de Sammlung Berggruen im Stülerbau, de Galerie der Romantik, de Nationalgalerie, met werken uit de romantische periode (Caspar David Friedrich e.a.), het Museum für Vor- und Frühgeschichte, het Antikenmuseum en een deel van het Ägyptisches Museum, waarin de Buste van Nefertari. In het Museum Dahlem zijn voorlopig o.m. ondergebracht de Skulpturensammlung, het Museum für Völkerkunde, de musea voor Oost-Aziatische, islamitische en Indische kunst (de Gemäldegalerie is sedert 1998 gehuisvest in het nieuwe Kulturforum). In de wijk Tiergarten bevindt zich de door Ludwig Mies van der Rohe ontworpen Neue Nationalgalerie (1968), met o.a. werken van de expressionistische groep Die Brücke en van leden van het Bauhaus.

Musea in Berlijn

Voorts het Kunstgewerbemuseum en het Kupferstichkabinett, beide thans in het Kulturforum. Voorts zijn te vermelden het Bauhaus-Archiv (Museum für Gestaltung) en musea gewijd aan wetenschap, techniek en communicatie (botanie, muziekinstrumenten, post, radio, verkeer). In de Martin-Gropius-Bau (1881) is o.m. werk van Die Neue Sezession en dadaïsten te zien. Brücke-Museum en Käthe-Kollwitz-Museum. Het Berlin-Museum (geschiedenis van Berlijn na 1820) en het Märkisches Museum (geschiedenis van Berlijn tot 1820) vormen het nieuwe ‘Stadtmuseum’, maar blijven op twee lokaties. Aan Unter den Linden werd het Deutsche Guggenheim Berlin ingericht (moderne kunst). In 2000 werd het Filmmuseum Berlin geopend. Het woonhuis van Bertolt Brecht herbergt het Brecht-archief, bibliotheek, toneel- en werkruimten. Aan de Berlijnse muur is het Haus am Checkpoint Charlie gewijd. In Kreuzberg werd in januari 1999 het gebouw van het Jüdische Museum geopend, van Daniel Libeskind. Het gebouw heeft de plattegrond van een bliksemschicht. Het interieur heeft eveneens een bijzondere architectuur. In de E.T.A. Hoffman-tuin symboliseren 49 betonnen pijlers het dolen van verbannen Berlijnse burgers. "Berlijn"© Schriftelijke door en Encarta